Zaakredytowany przez Radę Europy dokument zwany Common European Framework of Reference for Languages (Europejski system opisu kształcenia językowego) zawiera wytyczne co do kształcenia językowego oraz proponuje opis poziomów zaawansowania wszystkich języków europejskich wraz z opisem umiejętności mówienia, czytania, pisania i rozumienia ze słuchu na każdym z tychże poziomów. CEF rewolucjonizuje podejście do nauczania języków europejskich podkreślając ich różnorodność, a tym samym umieszcza je na jednej skali, ujednolicając je.
CEF zawiera propozycję ujednoliconego systemu określenia poziomów zaawansowania językowego, opisanych i podzielonych według konkretnych umiejętności osoby badanej. Umiejętności te określane są jako 'can do statements', co w języku polskim oznacza 'deklaracje już umiem'. Wprowadzenie skal do oceny umiejętności językowych pozwoliło uniknąć tradycyjnego, negatywnego podejścia do oceniania słuchaczy, opierającego się na poszukiwaniu ich niedociągnięć. Tymczasem 'Europejski system opisu kształcenia językowego' to pozytywne podejście do oceniania umiejętności polegające na ustaleniu tego, co słuchacz już potrafi. Przede wszystkim słuchacz może nareszcie odnaleźć siebie na konkretnym miejscu w podanej skali, odnaleźć opis swoich umiejętności i tym samym uzyskać obiektywną informację, na jakim jest etapie zaawansowania i określić swój cel: jakie umiejętności chce osiągnąć.
Rada Europy proponuje 6 poziomów zaawansowania A1, A2, B1, B2, C1, C2. Do każdego z tych poziomów istnieje opis 4 podstawowych umiejętności.
A1
POCZĄTKUJĄCY „0”
A2
PODSTAWOWY ELEMENTARNY
B1
ŚREDNIO ZAAWANSOWANY
Rozumiem znane mi słowa i bardzo podstawowe zwroty (wyrażenia) dotyczące mojej osoby, rodziny, bliskiego konkretnego otoczenia, gdy mów się do mnie wolno i wyraźnie.
Rozumiem wyrażenia i często używane słowa dotyczące najbliższych mi dziedzin życia (np. podstawowe informacje o mnie i mojej rodzinie, o zakupach, geografii mojego regionu, zatrudnieniu). Potrafię zrozumieć główną myśl zawartą w krótkich, wyraźnych, prostych przekazach ogłoszeniach.
Rozumem główną myśl wypowiedzi sformułowanej wyraźnie, w języku literackim, na temat mi znany, z którym spotykam się w pracy, szkole, czasie wolnym itp. Rozumiem najważniejsze informacje w programach radiowych i TV dotyczących wydarzeń współczesnych lub tematów związanych z zainteresowaniami osobistymi lub zawodowymi, gdy mówi się raczej wolno i wyraźne.
Rozumiem znane wyrazy, np. nazwy, bardzo proste zdania, np. w ogłoszeniach, plakatach lub w katalogach.
Rozumiem bardzo krótkie, proste teksty. Potrafię znaleźć szczegółową, przewidywalną informację w prostych, codziennych materiałach, takich jak ogłoszenia, reklama, prospekty, jadłospisy, rozkład jazdy, proste listy prywatne.
Potrafię zrozumieć teksty zawierające najczęściej używane wyrażenia związane z życiem codziennym i pracą. Rozumiem opis wydarzeń, uczuć i życzeń zawartych w listach prywatnych.
Potrafię porozumieć się w prosty sposób pod warunkiem, że mój rozmówca będzie powtarzać lub parafrazować w wolniejszym tempie to, co powiedział i pomoże mi sformułować to, co sam próbuję powiedzieć. Umiem zadawać i odpowiadać na pytania dotyczące bliskich mi potrzeb lub, gdy chodzi o znane mi tematy.
Potrafię porozumieć się w sytuacjach prostych i rutynowych gdzie dochodzi do bezpośredniej wymiany informacji na tematy mi znane. Radzę sobie w krótkich rozmowach towarzyskich nawet, jeśli nie potrafię zrozumieć wszystkiego i nie umiem jeszcze samodzielnie podtrzymać konwersacji.
Radzę sobie w większości sytuacji, które mogą się zdarzyć w podróży, gdy zetknę się z językiem mówionym. Potrafię bez przygotowania uczestniczyć w rozmowach na tematy mi znane i mnie interesujące lub odnoszące się do życia codziennego (np. rodzina, hobby, praca, podróże i wydarzenia współczesne).
Potrafię używać prostych zwrotów i zdań, aby opisać miejsce skąd pochodzę ludzi, których znam.
Potrafię używać serii zwrotów zdań do opisania w prosty sposób mojej rodziny i innych osób, warunków życia, mojego wykształcenia oraz mojej obecnej i ostatnio wykonywanej pracy.
Potrafię łączyć wyrazy i wyrażenia w prosty sposób, aby opisać doświadczenia i wydarzenia, moje marzenia, nadzieje ambicje. Umiem przedstawić powody, przyczyny, wyjaśnić plany i wyrazić swoją opinię. Umiem opowiedzieć jakąś historię lub zrelacjonować treść filmu lub książki albo opisać swoje reakcje.
Potrafię napisać krótki, prosty tekst, np. wysyłając pozdrowienia z wakacji. Potrafię wypełnić formularz z informacjami dotyczącymi mojej osoby i np. podać dane osobowe, narodowość, adres w formularzu rejestracji hotelowej.
Umiem napisać krótką, prostą notatkę, wiadomość odnoszącą się do spraw mi najbliższych. Umiem napisać list prywatny np. podziękowanie.
Potrafię napisać prosty tekst, zbudowany ze zdań złożonych na temat mi znany lub mnie interesujący. Umiem napisać list prywatny opisujący doświadczenia i wrażenia.
B2
PONAD ŚREDNIO ZAAWNASOWANY
C1
ZAAWANSOWANY
C2
BARDZO ZAAWANSOWANY
Potrafię zrozumieć dłuższe wypowiedzi i wykłady oraz nawet złożoną argumentację pod warunkiem, że temat wypowiedzi jest mi znany. Potrafię zrozumieć większość wiadomości TV i programów dotyczących współczesnych wydarzeń. Rozumiem filmy w wersji oryginalnej, jeśli aktorzy posługują się językiem literackim.
Rozumiem dłuższe, rozwinięte wypowiedzi nawet, jeśli nie są jasno skonstruowane i gdy związków pomiędzy nimi mogę się tylko domyślać, gdyż nie są wyraźnie zasygnalizowane. Bez większego wysiłku rozumiem programy TV i filmy.
Nie mam żadnych trudności w rozumieniu języka mówionego, tak w przekazach bezpośrednich jak i poprzez media, ani gdy mówi się szybko. Potrzebuję tylko trochę czasu na oswojenie się z nowym akcentem.
Rozumiem artykuły i reportaże dotyczące współczesnych problemów, których autorzy przedstawiają szczegółowe opinie i argumenty. Potrafię zrozumieć współczesną prozę literacką.
Rozumiem długie złożone teksty faktograficzne i literackie, potrafiąc rozróżnić ich styl. Rozumiem artykuły specjalistyczne i dłuższe instrukcje techniczne nawet, jeśli nie dotyczą one mojej dziedziny.
Czytam bez wysiłku wszelkie teksty, nawet takie, których forma i treść posiadają duży stopień abstrakcji, np. podręcznik, artykuł na tematy specjalistyczne, dzieło literackie.
Potrafię porozumiewać się dość płynnie i spontanicznie, co umożliwia konwersację z obcokrajowcami, rodzimymi użytkownikami języka. Mogę brać czynny udział w dyskusji, wyjaśniając i podtrzymując swoje poglądy.
Potrafię wyrażać się płynnie i spontanicznie bez potrzeby szukania wyrażeń i zastanawiania się. Umiem używać języka w sposób elastyczny i skuteczny dla celów towarzyskich i zawodowych. Potrafię formułować myśli i opinie precyzyjnie i uczestniczyć aktywnie w rozmowie odnosząc się do wypowiedzi innych rozmówców.
Potrafię uczestniczyć bez żadnego wysiłku we wszelkich rozmowach i dyskusjach swobodnie stosując wyrażenia idiomatyczne i potoczne. Potrafię wypowiadać się płynnie i wyrażać precyzyjnie niuanse znaczeniowe. W przypadku trudności potrafię zręcznie naprawić potknięcie tak, że manewr ten zostanie niemal niezauważony.
Potrafię przedstawić precyzyjny i szczegółowy opis w różnych dziedzinach związanych z moimi zainteresowaniami. Umiem przedstawić swój pogląd na dany temat, podając argumenty za i przeciw.
Umiem przedstawić jasny, szczegółowy opis złożonych tematów, włączając podtematy, rozwijać poszczególne punkty i kończąc odpowiednią konkluzją.
Potrafię opisać i przeprowadzić jasną i płynną argumentację w stylu dostosowanym do kontekstu, przedstawić w sposób zwięzły i logiczny dany temat i przypomnieć moim słuchaczom główne punkty prezentacji.
Potrafię napisać jasny, szczegółowy tekst na wiele tematów związanych z moimi zainteresowaniami. Mogę napisać esej lub sprawozdanie, przekazując informacje lub przedstawiając argumenty za i przeciw. Potrafię pisać listy, podając istotę i wagę doświadczeń i zdarzeń.
Potrafię wyrazić swoje myśli w jasnym i dobrze skonstruowanym tekście, przedstawiając dość szeroko swój punkt widzenia/opinię. Umiem wypowiedzieć się szczegółowo na skomplikowany temat w formie listu, eseju lub sprawozdania, podkreślając najważniejsze dla mnie sprawy. Potrafię sformułować różne rodzaje tekstu używając odpowiedniego, osobistego stylu z myślą o odbiorcy.
Potrafię napisać tekst jasny, płynny i stylistycznie dostosowany do kontekstu sytuacyjnego. Potrafię zredagować listy, sprawozdania, raporty i artykuły na złożone tematy, o jasnej strukturze, pozwalającej czytelnikowi zrozumieć ich najważniejsze punkty. Potrafię streścić lub przedstawić pisemną krytykę tekstu naukowego lub literackiego.